Yerel seçimlerde muhalefetin çukuru 
Mesele ‘kirlenmekten’ çekinmek değil, milliyetçi, yerlici bataklığına boylu boyunca saplanmaktır. 31 Mart seçimleri kadar önemli olan seçimleri sonrasına hazırlık olarak görerek hareket etmektir.
08.01.2019

Hakan TAHMAZ

Ülke yeni yıla seçim hazırlıklarıyla girdi. Her gün Ankara’dan atanan belediye başkanlarına şahitlik ediyoruz. Seçmen, atanmışlardan birini tercih edecek.

31 Mart yerel seçimleri de çoğu kez olduğu gibi, bilindik anlamda yerel seçim olmayacak. Uzun süredir olduğu gibi Fırat’ın doğusu ve batısında iki ayrı seçim atmosferi olacak. Doğusu bir kez daha ‘rüştünü’ ispat edecek. Batı’da 24 Haziran seçimleri sonrasında inşa edilmeye başlanan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin yeni bir evresine geçiş atmosferi yaşanacak.

Neye oy istenecek?

Seçmende oy, adaylara değil, inşa edilen yeni yönetim sisteminin geleceğine oy istenecek. Bunu ilk dile getiren MHP lideri Devlet Bahçeli oldu. Yerel seçimin yeni sistem içinin önemine vurgu yaparak, AK Parti’nin Cumhur İttifakına mecburiyetini dile getirdi. Sandıktan ne çıkaracağını konuşmak için erken olabilir ama görünen o ki Bahçeli siyasetten istediğini elde etti.

Seçimlerin değerlendirmesini salt sandık sonuçları üzerinden yapmak kısa vade açısından yeterli olabilir ama gelecek açısında yanıltıcıdır. Tabi ki sandık sonuçları önemli ve çok şey anlatır. Ama seçmenin, nasıl bir siyasal atmosferde, hangi politik argümanlarla ve nasıl bir gelecek beklentisiyle rızasının alındığı da önemlidir. Hatta bazen bunlar sandık sonuçlarından da çok daha fazla önemli olabiliyor.

AK Parti’nin ‘başarılarından’ biri de ‘istikrar ve gelecek vaadini’ seçmene iyi pazarlaması. 16 yıldır bunun karşısında dikiş tutturabilen bir tek Kürd siyasi hareketinin ‘üçüncü yol’ diye tarih ettiği siyasal çizgi oldu.

Önce, 2014 yerel seçimlerinde sonra, Cumhurbaşkanı seçimlerinde ve 7 Haziran 2015 seçimlerinde bu çizginin oyun kurucu siyasal güce dönüşmesine tanıklık ettik. Hiç kuşku yok ki, bu bir anlamda Çözüm Süreci’nin siyasal atmosferinde oldu. Seçmen ‘yeniyi temsil ettiğini’ düşündüğü HDP’nin ve onun lideri Selahattin Demirtaş’ın önünü açtı, memleketin üçüncü büyük partisi yaptı.

Çözüm sürecinin bitmesiyle bu dönem uzun sürmeden kapandı. Bölgesel gelişmelerin etkisi ve Kürd siyasetinin yanlış politikalarının çanak tutmasıyla çözüm yolunda ilerlemeyi tehlikeli gören iktidar, sorunu beka sorununa dönüştürmeyi becerdi. İktidar, bu ‘tehdit’ karşısında milliyetçi ve ulusalcı siyasal güç ve kesimlerinin değişik versiyonlarıyla iş tutarak yeni yönetim ve idari yapının inşasına koyuldu. Bunun önünde esas tehdit olarak gördüğü Kürd siyasal hareketini her alandan ve her düzeyde tasfiyesini temel stratejik hedef olarak belirledi. Bu perspektifle Cumhur İttifakını ilan etti. 

24 Haziran seçimlerde Cumhurbaşkanı Hükümet Sisteminin resmiyet kazandı. Seçimleri, beka sorunu karşısında güç toparlama, toplumu siyasal, sosyal, idari ve yönetsel yeniden dizayn etme hedefiyle değerlendiren Cumhur İttifakı, sandık başarısından çok daha büyük sonuç elde etti. 

Büyük tehlike arz ettiğini düşündüğü Kürd siyasal hareketini, muhalefetin de el vermesiyle tam anlamıyla yalnızlaştırıldı. HDP, oyun kurucu bir siyasal yapı olmaktan çıkarıldı. Muhalefetin dinamik ve direngen yapısı muhalefetin ‘ötekisi’ oldu. 

Dolayısıyla Cumhur İttifakının, Kürd siyasetini demokratik siyaset alanın dışına atma stratejisi, siyasal, toplumsal alanda HDP fobisi ve bütün siyasal güçlerin kendi sınırlarını yeniden belirlemek biçiminde gelişti.

Muhalefetin muhalefet yapamadığı referandum

Sol ve demokratik muhalefetin 16 Nisan 2017 referandumundan başlayan Kürd seçenin özgün sorunlarını ve duyarlılığını sırt dönmesi ve iktidarın yıkım ve tasfiye emelini dillendirmekten imtina etme siyaseti, süreç içinde HDP’yi, yok sayma siyasetine dönüştü.

24 Haziran seçimlerinde Muharrem İnce, bu durumu tersyüz etmeye çalış. Ama seçim yenilgisinin faturasının bir kısmı da İnce’nin bu yaklaşımına çıkarıldı. AK Parti’nin Türk milliyetçisi çizgiye yaklaşma siyaseti muhalefetin bütünde, direksiyonu kendi sağına doğru çevirmeyi getirdi. Milliyetçilerden, muhafazakarlarda oy alma sevdası barış, Kürd sorunu gibi konuların buzdolabına kaldırılmasına yol açtı. Bu konulardaki toplumsal duyarlılık zayıflatıldı.

“Son tahlilde istenmese de Cumhur İttifakının siyasal yönelimini güçlendiren, toplumda dal budak salmasına yol açan bir siyasal strateji olarak MHP lideri Devlet Bahçeli’yi başarılı kılıyor.“ 

CHP, İYİ Parti ittifakı, Kürdlere ‘mecbursun’ mesajı

Yerel seçimlerde CHP, İyi Parti ittifakı tamda böylesine bir siyasetin ilanı oldu. Türk milliyetçilerini, muhafazakarlarını gözeten, ‘Kürdler bize mecbur’ siyaseti izleniyor. Bu son tahlilde istenmese de Cumhur İttifakının siyasal yönelimini güçlendiren, toplumda dal budak salmasına yol açan bir siyasal strateji olarak MHP lideri Devlet Bahçeli’yi başarılı kılıyor.

Bu siyasetin örülmesinin baş aktörü ana CHP, kendi dışındaki demokratik kesimleri de etkisi altına aldı. Hatta oluşan politik atmosfer, HDP’nin yalnızca ‘AK Parti’ye kaybettirecek’ siyaset izlemesine yol açtı. Bu, Kürd siyaseti için başta ifade etmeye çalıştığım milliyetçi muhafazakâr ve statükocu yarılmaya karşı oyun kurucu üçüncü bir odak siyasetinin terk edilmesi oldu.

HDP’nin yanlış siyaset izlemesinin de payını yok saymadan bu durumun kendisi, muhalefet eliyle Cumhur İttifakının politik cephesine toplumsal güç aktarmaktır. Bu yerel seçimlerde muhalefetin çukurudur. Anlamsızlaşmasına ve etkisizleşmesine yol açan stratejidir. 

1 Nisan’da kayyımlarla yönetilen kentlerdeki seçmen, büyük ölçüde Cumhur İttifakı siyasetine onay vermemiş olacak ve kimliğine siyasetine belki son kez yüksek düzeyde sahip çıkacak ama seçimlerin, Kürd seçmen kitlesinde derin bir yarılmaya yol açma tehlikesi var. Bu kendini nasıl ve ne zaman dışa vurur kestirmek zor. Fakat AK Parti’ye öfkeyle, AK Parti’nin kaybettirilmesine indirgenmiş/sınırlı siyaset ve tutumun faturası ağır olacak gibi görülüyor.

Demokrat olmak bu günaha ortak olmamayı gerektirir. Mecburiyetten oy vermek gibi kirli bir oyunu oynanamaz. Mesele ‘kirlenmekten’ çekinmek değil, milliyetçi, yerlici bataklığına boylu boyunca saplanmaktır. 31 Mart seçimleri kadar önemli olan seçimleri sonrasına hazırlık olarak görerek hareket etmektir.

...

Hakan TAHMAZ - Barış aktivisti, yazar. BSP ve ÖDP Genel Başkan Yardımcılığı yaptı. 2007 yılına kadar aktif siyasetle uğraştı. 1996 yılından itibaren farklı yurttaş girişimlerinde aktivist. 2007 yılında kurulan Türkiye Barış Meclisi’nin yöneticisi ve sözcülüğünü yaptı. Halen kurucu ve yöneticilerinden olduğu Barış Vakfı’nda çalışma yürütüyor. 15 yıldır Kürd Meselesi üzerine çalışıyor. “Şemdinli’den Ankara’ya Kürd Sorunu” (Agora Yayınları), “Kürd Sorunu’nda Çözüm Önerileri” (Kalkedon Yayınları) ve  “Çözüm Sürecinde Ne Oldu? Barış Açısını Savunmak” isimli (Metis Yayınları, Necmiye Alpay ile ortaklaşa hazırlandı) üç kitabı bulunuyor. Çeşitli dergi, kitap ve gazetelerde Kürd Meselesi ile ilgili yayınlanmış makaleleri var.

YORUMLAR (0 Yorum)

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir.
Yazılanlardan imp-news sorumlu tutulamaz