General Petain kahraman mı, hain mi?
Cumhurbaşkanı Macron'un 1. Dünya Savaşı'nda Fransa'ya zafer getiren, ancak 2. Dünya Savaşı'nda Hitler ile işbirliği yapan General Petain'ın anılmasının meşru olduğunu söylemesi ülkede tartışmalara neden oldu.
10.11.2018

Oktay YILDIZ

İMPNews - Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Birinci Dünya Savaşı'ında Fransız ordusuna zafer getiren ancak İkinci Dünya Savaşı'nda Nazilerle işbirliği yapan General Phillippe Petain'in anılmasını 'meşru' gördüğünü açıklaması ülkede büyük bir tartışma yarattı.

Birinci Dünya Savaşı'nda Verdun direnişinde Fransız ordularını yöneten ve zafere ulaştıran General Petain o dönemin diğer Fransız generalleri ile birlikte tam 100 yıl önce 11 Kasım günü sona eren savaşın yıl dönümünde yad edilmesine ülkedeki Yahudiler, muhalif siyasetçiler ve sosyal medyada kullanıcıları sert tepki gösteriyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Nazi işbirlikçisi ‘Mareşal Philippe Pétain’e saygı duyulmasının meşru olduğu’ yolundaki sözleri, Yahudi cemaati, siyasiler ve sosyal medya başta olmak üzere ülke kamuoyunda infial yarattı. Macron tepkilere rağmen sözlerinin arkasında olduğunu söyledi.

Macron geçen cumartesi Fransız Askeri Müzesi-Invalides’de yaptığı konuşmasında “Ordumuza zaferi getiren mareşallerimizin hakkını teslim etmeyi son derece meşru buluyorum. Mareşal Pétain Birinci Dünya Savaşı’nın müthiş bir askeri idi” demiş, ancak Pétain’in daha sonra “korkunç seçimler yaptığını” söylemişti.

Fransa Yahudi Cemaati CRIF’den Francis Kalifat ise Macron’un, binlerce Yahudi’nin ölüme gönderilmesine yardım etmiş bir kişiyi övmesinin kendisini dehşete düşürdüğünü söyledi.

Hükümet karşıtı güçlü eleştirileriyle bilinen Boyun Eğmeyen Fransa Hareketinin Lideri Jean-Luc Melenchon da Twitter’da yaptığı paylaşımla Macron’a karşılık verdi: “1914-1918 savaşının kahramanı Mareşal Joffre’du. Pétain ise işbirlikçi ve anti semitti. Suçları ve ihaneti tarihten silinemez. Macron, bu defa çok ileri gittin!”

Tartışmaların ardından Hükümet Sözcüsü Benjamin Griveaux, Pétain’e herhangi bir şekilde iade-i itibarın söz konusu olmayacağını açıkladı. Ancak Macron, Charleville-Mezieres’de basına yaptığı açıklamada sözlerinin arkasında olduğunu belirtti. Macron ayrıca, basını “kendi kendine çelişki yaratmakla” suçladı.

Macron Pétain’a saygısını gizlemeyen ilk cumhurbaşkanı değil. Fansa’nın eski cumhurbaşkanları De Gaulle ve François Mitterand da daha önce Mareşal’in mezarını ziyaret etmişti.

Phillippe Petain kimdir?

Birinci Dünya Savaşı’nda Fransa’nın muzaffer olmasını sağlayan, bir zamanların savaş kahramanı Pétain, daha sonra Nazilerle işbirliğine gittiği için bugün Fransız toplumu tarafından iyi anılmıyor. Naziler Fransa’yı işgal ettiğinde, Almanya’nın tayin ettiği Vichy’deki kukla hükümetin başına geçen ve bu yüzden ihanet suçuyla ölüme mahkûm edilen Pétain 1951 yılında, 95 yaşındayken hapishanede ölmüştü. Fransız mareşal. Birinci Dünya Savaşı sırasında Verdun Muharebesi'nde kazandığı zaferle bir "milli kahraman" durumuna gelmiş, ama İkinci Dünya Savaşı'nda Almanlarla iş birliği yapan Vichy Hükümeti'nin başkanlığını üstlenerek bütün saygınlığını yitirmiştir.

Pétain bir köylü ailesinden geliyordu. Saint-Cyr Askerî Akademisi'nde öğrenim gördü. Bir süre askeri akademide ders veren Pétain, bu görevi sırasında ordunun üst kademelerince savunulan taktik kuramlarına karşı çıktığı için oldukça yavaş yükseldi ve tuğgeneralliğe ancak 1914'te 58 yaşındayken getirildi.

1916'da Verdun kentine yönelik Alman saldırısını durdurmakla görevlendirildi. Durumun umutsuzluğuna karşın cephe ve ikmal sistemini yeniden düzenleyerek, topçu birliklerini akıllıca kullanarak ve birliklerine büyük bir moral gücü vererek Verdun'da tarihe geçecek bir zafer kazandı. Başkomutan General Nivelle'nin başarısızlıkla sonuçlanan saldırılarının ardından Fransız ordusunda ciddi ayaklanmalar baş gösterince Nivelle'in yerine başkomutanlığa getirildi,

Orduda disiplini tekrar kuran Pétain, 1918'de İtilaf Orduları komutanı General Foch'un zaferle sonuçlanan saldırısına katıldı. Kasım 1918'de Fransa mareşalliğine yükseltildi. Daha sonra da Yüksek Savaş Konseyi başkan yardımcılığı ve ordu genel müfettişliği gibi önemli görevlere atandı.

II. Dünya Savaşı sırasında Almanların Mayıs 1940'ta Fransa'ya saldırmalarının ardından, Başbakan Paul Reynaud tarafından başbakan yardımcılığına getirildi.16 Haziran'da başbakan oldu.Kısa bir süre sonra Fransa'nın yenilgisinin kaçınılmaz olduğunu öne sürerek ateşkes çağrısında bulundu.Ateşkesin imzalanmasından sonra Vichy'de toplanan Temsilciler Meclisi ve Senato tarafından devlet başkanı ilan edilerek olağanüstü yetkiler verildi.

Almanlarla iş birliği yaparak saldırının yol açtığı yıkımı onarabileceğini ve savaş tutsaklarını kurtarabileceğine inanan Pétain, ateşkes antlaşması uyarınca Alman işgali dışında kalan ve ülke topraklarının yalnızca üçte birini oluşturan Güney Fransa'da İş, Aile ve Vatan sloganıyla otoriter bir yönetim kurdu. Mason localarını kapattı ve Yahudilerin belirli mesleklere girmelerini yasaklayan yasalar çıkardı.

Aralık 1940'ta, Almanya ile  yakın iş birliğine gidilmesini savunan Başbakan Pierre Laval'i görevden alarak yerine Amiral François Darlan'ı getirdi. Bu tarihten sonra tarafsız bir politika izleyerek zaman kazanmaya çalışan Pétain Londra'ya gizlice bir elçi gönderdi. İspanya diktatörü Francisco Franco ile buluşarak ondan Hitler'in ordusunun Kuzey Afrika'ya geçmesine izin vermemesini istedi ve Aralık 1942'ye değin ABD'nin Vichy büyükelçisi olan William Leahy ile iyi ilişkiler kurdu.

Laval'i Almanların baskısıyla yeniden başbakanlığa getirmek zorunda kaldığı Nisan 1942'den sonra yönetim üzerindeki etkisini kaybettiyse de, Hitler'in bütün Fransa'yı Alman yönetimi altına sokacağından çekinerek istifa etmemekte direndi. Müttefiklerin Kasım 1942'de Kuzey Afrika'ya çıkmalarında sonra, bir yandan Afrika'daki Fransız kuvvetlerinin Müttefiklere katılmalarını sağlamak için o sırada Cezayir'de bulunan Amiral Darlan'a gizlice emirler gönderirken, öte yandan da çıkarmayı protesto eden mesajlar yayımladı. Ağustos 1944'te General Charles de Gaulle'nin Paris'i kurtarmasından sonra iktidarın barışçı bir biçimde devredilmesini sağlamak amacıyla de Gaulle'e bir elçi gönderdiyse de de Gaulle elçiyi kabul etmedi. Ağustos sonunda Almanlar tarafından Vichy'den Almanya'ya  götürülen Pétain daha sonra Fransa'da yargılandı. Ağustos 1945'te idama mahkûm edildiyse de cezası sonradan ömür boyu hapse çevrildi. Portalet Kalesine hapsedildi ve 95 yaşında orada öldü

YORUMLAR (0 Yorum)

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir.
Yazılanlardan imp-news sorumlu tutulamaz