YNK ile KDP'nin dostluğu çok derin
Talabani, Irak Kürdistan’ında Kürdler arasında bir daha iç savaş yaşanmayacağını, stratejik anlaşmalarının olduğu KDP ile çeşitli konularda sorunlar yaşamalarına rağmen iki parti arasındaki dostlukların çok derin olduğunu vurguladı.
24.10.2018

IMPNews - YNK yöneticilerinden ve Irak eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin oğlu Bafel Talabani, Kürdistan Bölgesi’ndeki sorunlar, Kürdlerin Irak ile ilişkileri ve YNK ile KDP arasındaki ilişki ve rekabete dair El Cezire ile yaptığı bir söyleşide geniş açıklamalar yaptı. 

Mariya Petkova’nın sorularını yanıtlayan Talabani, Irak Kürdistan’ında Kürdler arasında bir daha iç savaş yaşanmayacağını, stratejik anlaşmalarının olduğu KDP ile çeşitli konularda sorunlar yaşamalarına rağmen iki parti arasındaki dostlukların çok derin olduğunu vurguladı. Talabani’nin konuşmasından başlıklar ve yanıtları: 

YNK ile KDP arasındaki Cumhurbaşkanı sorunu

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin her zaman uzun bir süre aldı. Farklı pozisyonlar için lobi yapan birçok farklı grup var. Oluşturulması gereken anlaşmalar ve ortaklıklar var. Dürüst olmak gerekirse, özellikle uzun bir zaman aldığını sanmıyorum. Evet görüşmeler vardı. Yol boyunca ufak anlaşmazlıklar yaşandı ancak medyada gösterildiği kadar büyük bir anlaşmazlık yaşanmadı. Gerçekten karar vermek için yeterli zamanın olmadığını düşünüyoruz. KDP ile stratejik bir ittifakımız vardı ve bu stratejik ittifak çerçevesinde KDP'nin - ya da taraflardan birinin - bölge başkanına sahip olacağı ve karşılığında diğer partinin Bağdat'ta cumhurbaşkanına sahip olacağı şeklindeydi. Bu durum karmaşık bir hale geldi ve kuzeydeki (Irak) cumhurbaşkanının pozisyonu beklemeye alındı. Görev beklemeye alındığında, cumhurbaşkanının yetkileri başbakan ve diğer bazı yetkililer arasında paylaşıldı. Bu yüzden de, YNK olarak bizim için, cumhurbaşkanı konusunda KDP ile birlikte hareket etmemiz zor görünüyordu. Bu nedenle YNK'nin adayı Dr. Berhem Salih'i bir bütün olarak Kürdlerin adayı yapacak bir anlaşma yapmak istedik. Ne yazık ki, bu müzakereleri KDP ile yönetmek için yeterli zaman yoktu. Bu nedenle, her iki taraf da Bağdat'a iki farklı aday gösterme kararı aldı. Bu beni çok üzdü, çünkü Bağdat'a gitmeden önce Kürdlerin kendi kararlarını vermelerini tercih ederdim. İki taraf arasındaki durumun üstesinden gelmek çok zor değil. KDP ile YNK arasında geçtiğimiz yıllar içinde çok fazla sorunlar yaşandı. Ve adil olmak gerekirse, bu sorunların birçoğu KDP'den ziyade YNK kaynaklı olarak gerçekleşti.

YNK'nin iç sorunları vardı. Mam Celal Talabani hastalandı ve ardından, ne yazık ki, vefat etti. YNK'nin kendi içinde güven sorunları, yönetim sorunları, birlik sorunları gibi çok fazla sorunları vardı. Ve bu nedenle, KDP ve  Goran Hareketi ile somut ve stratejik anlaşmalar yapmak çok zor oldu. Ancak şimdi daha birleşik ve uyumlu bir YNK diğer tüm siyasi partilerle ihtiyaç duyduğu uygun anlaşmalar ve ittifaklar kurabiliyor.

Bafel, YNK Kurucusu Celal Talabani'nin iki oğlundan büyüğü, diğer kardeşi Kubat KBY Hükümeti Başbakan Yardımcısı

 

Kürdistan Bölgesel Yönetimi konusunda müzakereler

Bence yakında bir Kürd hükümetine  sahip olacağız. Hali hazırda mevcut olan, seçimlerin sona erdiği ve seçimlerde gerçekleştiği ileri sürülen bazı usulsüzlükler hakkında birçok farklı tarafın şikayetleri olduğudur. Bu şikayetler ilgili komisyonlarda inceleniyor ve gerektiğinde mahkemeye iletilecek ve nihai karar verilecek. Özellikle uzun bir zaman aldığını sanmıyorum. Ve edindiğim bilgiler, önümüzdeki birkaç gün içinde sonuçların resmi olarak kamuoyuna açıklanacağı yönünde.

YNK ile KDP arasındaki Kerkük Valiliği rekabeti

Kerkük valiliği için bir rekabet olduğunu söylemek için henüz erken. Benim görmek istediğim, YNK ve KDP'nin bir araya gelip bu konularda ortak çözümler üretmesi. Tek bir şey düşünüyorum, Kerkük ve Bağdat'taki olayları etkileme konumumuzda çok daha güçlüyüz. Ve aslında, biz zaten KDP'ye ilişkilenmiş bulunuyoruz. Ekibimiz hükümet formasyonu için Bağdat'ta bulunduğunda, görüşmek için davet ettiğimiz ilk kişi KDP delegasyonuydu ve birlikte hareket ederek istediğimiz bakanlıkları elde etmek hususunda birbirimize yardım etmeyi teklif ettik. Ve Kerkük konusunda da aynı şey gerçekleşti. KDP'ye 'Kerkük'ü ve daha fazla ileriye gitmek için en iyi yolları tartışabileceğimiz bir toplantıda bütün tarafların bir araya gelmesini istiyoruz' dedik. Yine vurgulamak istiyorum: Birlik, birlik, birlik. Ve eğer bunu yapabilirsek, bizi geriye iten diğer sorunları aşabiliriz diye düşünüyorum. Kürdistan'ı önümüzdeki dört yıl içinde ileriye taşıyabileceğimizi düşünüyorum.

KDP ile YNK arasındaki sorunlar

Dürüst olmak gerekirse, en büyük problemin geçmişin yerine getirilmemiş anlaşmaları ve görüşmelerden kaynaklı kötü deneyimlerinin olduğunu düşünüyorum. Konuştuğunuz insanların büyük bölümü "onlar şunu yaptılar, biz bunu yaptık" şeklinde konuşmaktalar. Oysa hakikatte olan her iki tarafın da sorumlu olduğudur. Her iki taraf da hata yaptı. KDP ile olan ortaklığımız konusunda iyimserim. YNK ve KDP'deki dostluklar çok derin. Siyaseten ve insan olarak en çok saygı duyduğum insanlar aynı zamanda KDP üyesi olan Neçirvan Barzani gibi insanlar, açıkça Kak Mesud Barzani'nin kendisi, Mesrur Barzani ve benzerleri.

Bafel Talabani, YNK Genel Sekreteri Kosret Resul ve ABD'nin Irak Özel Temsilcisi Brett McGurk ile

 

İran ve ABD ile ilişkiler

İlişkilerimizin çok iyi olduğunu düşünmek isterim. Amerika Birleşik Devletleri, terörizmle mücadelede uzun uzun yıllar boyunca bizim için stratejik bir müttefik olmuştur. İlişkinin daha da güçlendiğini görmek isterim. Uzun yıllar boyunca burada ABD'nin varlığını görmek isterim. Sanırım yakında Amerika Birleşik Devletleri'ne planlanmış bazı gezilerimiz olacak ve işler o zaman daha da netleşecek. Ama şu an itibariyle burada temas halinde olduğumuz ve aralarında Brett McGurk, Büyükelçi,  genel müşavirin de bulunduğu herkesle ilişkiler çok ama çok iyi durumda. Tabi ki zor zamanlar da oldu. Referandumla ilgili meseleler biraz gerginliğe neden oldu, ama genel olarak ABD ile çok iyi bir ilişkimiz var ve biz bu durumu devam ettirmek istiyoruz.

YNK'nin bölgesel çatışmalara katılma konusunda en ufak bir arzusu yok. Kürdistan'da yeterince mali, güvenlik ve istikrar sorunlarımız var. İran ile uzun yıllara dayanan uzun soluklu bir ilişkimiz var. İran bir çok kez bize yardım etti, bir çok kez de bizi engelledi. Bence, YNK'nin ya da diğer herhangi bir Kürd partisinin ya da başka bir Iraklı partinin İran'la bağları ve siyasi ilişkileri kesmesini beklemek gerçekçi değil. Durumun gerçekliği İran'la yüzlerce kilometre sınırımız var. Süleymaniye bölgesindeki ticaretin çoğunluğu İran’la.

Birleşik silahlı güçler

Kürdlerin birleşik silahlı güçlere sahip olmasını görmeyi çok isterim. Sanırım yavaş yavaş bu yönde ilerliyoruz. Ama her seferinde bir çeşit siyasi aksaklıklar gelişiyor. Dürüst bir şekilde gerçeği duymak istiyorsan, bence insanlar korkuyor. İnsanlar yeni bir şeyden korkuyor ve bu Kürdistan için çok büyük bir değişim. Ama bunu görmek istiyorum, bir yerlere bağı olmayan Kürd güvenlik aygıtı, askeri aparatlar, vb. görmek istiyorum. Sanırım buna doğru gidebiliriz ve bence bu buradaki siyasi sürece yardımcı olur. Kürdistanı normalleştirmeye yardımcı olur. Bence, daha iyisine ulaşmak için bölgenin dinamiğini değiştirmeye yardımcı olur. Gelecek dört yıl boyunca üzerinde çalışmayı denemek istediğim bir şey.

‘Kürdler sorunlarını politik olarak çözebilmeli’

Ölü bedenim üzerine ve birçok Kürd’ün ölü bedenleri üzerine (yemin ederim ki) bu bir daha gerçekleşmeyecek. Bence artık kimse bunu yapmaya istekli değil. O günler çoktan gitti. Hala bu iç çatışmanın bedelini ödüyoruz. Kürdler, Kürdlerin Kürdler tarafından öldürülmelerine izin vermemeli, kesinlikle ve kesinlikle izin vermemelidir. Sorunlarımızı politik olarak çözebilmemiz gerekiyor. Bunun tek beyin hücre ile her Kürd bu asla asla olmaz, ve ben bu oluyor göremiyorum [emin] olmak için ellerinden gelen her şeyi yapacağını mutlak kıyamet senaryosu olduğunu düşünüyorum.

‘Daha iyisini yapabilirdik’

Dürüst olursak, hepimiz daha iyisini yapabilirdik. Saddam Hüseyin on yıllardır Kürdistan'da bulunmuyor. Kürdistan'a baktığımda, elektrikle ilgili durumun olması gerektiği kadar iyi olmadığını düşünüyorum. Kanalizasyon ile durum hala olması gerektiği kadar iyi değil. Yollar ve altyapı ile durum hala olması gerektiği kadar iyi değil. Ama onların bir kısmı da petrolün lanetine düşer. Kürdistan çok zengin bir bölge.

Bafel Talabani, Irak'ın bir önceki Cumhurbaşkanı Fuad Masum ile

 

‘Kimse bir aile bir mensubu olduğu için iktidarda olmamalı’

Bence bu tartışma yapılabilinir. Bu argümanı Amerika Birleşik Devletleri'nde daha az derecede yapabilirdiniz, bu tartışmayı birçok ülkede yapabilirsiniz. Bence hiçbir ailede hiç kimse, salt o ailenin bir mensubu oldukları ve güce sahip oldukları için iktidar konumunda olmamalıdır. Ama bunun tersine, partide çalışıyorlarsa ve iyi durumdalarsa ve durumu iyileştirmeye çalışıyorlarsa, birilerinin siyasetten geri adım atması gerektiğini de düşünmüyorum. Bir aileye mensup olmak onlara karşı bir engel olmamalıdır.

‘Çözümün parçası olmak istiyoruz’

Irak hükümetinin herkesin bir karışımına ihtiyacı var. Bazı teknokratlara ihtiyacımız var ama aynı zamanda her şeyi bir arada tutabilen güçlü politik figürlere de ihtiyacımız var. Bu her şeyden önce, Irak ve onun kendine özgü bir takım sorunları ve zorlukları nedeniyle zorunluluktur. YNK her zaman Irak'taki sorunların çözümünün bir parçasıydı ve biz de orada olmaya geri dönmek istiyoruz. Çözümün bir parçası olmak istiyoruz, sorunun parçası olmak değil. YNK'nin Bağdat'la daha fazla çalışmasını, Bağdat'taki varlığını arttırmasını, diğer Kürd partileriyle yan yana olmasını isterim çünkü eğer Meclis'teki koltuklarımıza bakarsanız, birleştiğimizde Bağdat'ta çok güçlü olduğumuzu görürsünüz. Olduğunu görmek istediğim şey bu ve bence bu gerçekleşecek.

‘Bağımsızlık gündem dışı değil’ 

Bence bağımsızlık gündem dışında bir şey değil ve bunun şimdi çözülmesi gereken bir konu olduğunu düşünmüyorum. Çok fazla güncel problemimiz var, üstesinden gelmemiz gereken çok sayıda sorunumuz var. Irak’ın bir parçası olmalıyız, şu an için bölgenin gücü bizim için Bağdat’tan geçiyor. Ve sanırım her Kürd bağımsız bir Kürdistan ister ama durumun gerçekliği, bunun tek taraflı olamayacağı. Bağdat, bazı çevre ülkeler bunu kabul etmek zorundadır ve bu konuda son derece dikkatli bir şekilde diplomatik teyamüller çerçevesinde hareket etmeliyiz.

‘Birleştirilmiş bir YNK  görmek istiyorum’

Kürdistan'ı ileriye taşıyan diğer Kürd partisi ile birleşmiş güçlü bir YNK'yi görmek istiyorum. Halkın iyiliği için uygulanan birçok farklı politika görmek isterim. Bazı yolsuzlukla mücadele politikaları. Seçimlere bakış açımızı değiştirmemiz gerekiyor. Bütün taraflarla birlikte ilerlememiz gerekiyor. Benim kişisel hırslarım bu.

YORUMLAR (0 Yorum)

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir.
Yazılanlardan imp-news sorumlu tutulamaz