Komagene’nin ihtişamlı köprüsü restore ediliyor
Adıyaman'ın Besni ilçesinde Komagene uygarlığına ait tarihi Kızılin Köprüsü'nde yaklaşık bir yıl önce başlatılan restorasyon çalışmaları son aşamaya geldi.
03.10.2018

IMPNews - Adıyaman'ın Besni ilçesinde Komagene uygarlığına ait tarihi Kızılin Köprüsü'nde yaklaşık bir yıl önce başlatılan restorasyon çalışmaları son aşamaya geldi. Göksu Çayı üzerine M.S. 2. Yüzyıl’da yapılan Kızılin Köprüsü, şu ana kadar restore edilen en uzun tarihi köprü özelliğini taşıyor. Adıyaman merkeze bağlı Palaş köyü ile Besni ilçesine bağlı Kızılin köyü arasından geçen Göksu Çayı’nın üzerine kurulan köprünün ayakları kayalıklara oturtulurken, üç kemerli köprünün Ortaçağ’da büyük bir onarımdan geçtiği yazıtlarda yer alıyor.

Köprü, antik kaynaklara göre Roma Kommagene döneminde "Singas" olarak, Orta Çağ’da ise Arap kaynaklara göre "Nahr el Azra" olarak isimlendirildiği belirtiliyor.

Döneminde Araplar tarafından "Dünya Harikası" olarak tabir edilen Kızılin Köprüsünün 32 metre uzunluğundaki orta kemeri savaş döneminde stratejik geçişi engellemek için yıkılmış. Yerden yüksekliği 31 metre olan orta kemerin yıkılmasıyla ulaşım yaklaşık 200 yıldır sağlanamıyor.

Düzgün kesme taştan yapılmış olan köprü bir ana kemer ikisi tahliye kemeri olmak üzere toplam üç kemerden oluşmaktadır. Antik dönemde Besni (Ostacuscum) ile Samsat (Samosata) geçişini sağlayan köprünün mimari yapısı Kahta’daki Cendere köprüsüne de benzemektedir. Roma döneminde yapılan köprü benzerlerinde olmayan doksan derecelik rampalı bir girişe sahiptir. Köprünün bir yerinde Arapça bir kitabe bulunuyor, kitabede ortaçağda restore edildiği ifade edilmektedir.

Yıllardır ulaşımın sağlanamadığı Kızilin Köprüsü Karayolları 8. Elazığ Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılarak 2017 yılının Mart ayında çalışmalara başladı. Her iki yakada bulunan kemerlerin bulunduğu bölgelerdeki çalışmayı tamamlayan müteahhit firma, orta kemeri yapıyor.

Yüzlerce ton demir kullanılarak yapıldığı restorasyon bittiğinde köprüden ulaşım sağlanacak. Restorasyonun 2019 yılında bitirileceği ifade edildi.

Kommagene'nin ihtişamlı köprülerinden biri

Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, gazetecilere yaptığı açıklamada, tarihi köprünün Adıyaman merkeze 55, Besni ilçesine 44 kilometre uzaklıkta bulunduğunu ve ulaşımın çift yönlü sağlandığını söyledi.

Köprünün Roma yol haritası "Tabula Peutingeriana"da "Ad Pontem Singae", antik kaynaklarda "Singas" olarak adlandırıldığını ifade eden Alkan şöyle konuştu:

"Kızılin Köprüsü, Kommagene'nin ihtişamlı köprülerinden biri olan Cendere Köprüsü'nün yapı tekniğine benzerliğinden dolayı MS 2. Yüzyıla tarihlendiriliyor. Köprüyü Orta Çağ'daki bazı Arap yazarlar, dünyanın harikalarından biri olarak tanımlamıştır. Köprü üç kemerlidir ve ayakları çayın iki yakasındaki kayalıklara oturtulmuştur. Köprünün orta kemeri, 19. Yüzyılın sonlarında çayın iki yakasında bulunan köylülerin anlaşmazlıkları nedeniyle yıkılmıştır."

Köprünün Göksu Çayı'nın iki yakasını birleştirdiğini dile getiren Alkan, "Yaklaşık bin 800 yıl önce yapılan köprünün uzunluğu 150 metre, genişliği 7,5 metre. Yapımında kullanılan taşlar ise 1-1.5 ton arasındadır" dedi.  "Ortaçağ yazarlarından bir kısmı burayı ‘Dünya Harikalarından’ birisi olarak tanımlamıştır. Karayolları 8. Elazığ Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ihale ile 6 Mart 2017 tarihinde başlanılan restorasyon 25 Aralık 2019 tarihinde bitirilmesi öngörülmektedir” diyen Alkan, köprünün restorasyonunun Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü ekipleri tarafından yapıldığını ve gelecek yıl tamamlanmasının planlandığını sözlerine ekledi.

YORUMLAR (0 Yorum)

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir.
Yazılanlardan imp-news sorumlu tutulamaz