Türkiye’de Kürdoloji kurumları
Türkiye’de; Kürd dili, tarihi ve kültürü üzerinde çalışan, Kürdçenin öğrenilmesini sağlayan birçok dernek, vakıf, grup bulunmaktadır. Bu yazıda, çalışmalarıyla dikkat çeken, kapatılan ve şu an aktif olan kurumlara yer verilmiştir.
07.01.2017

Yazı-Yorum / Nurullah Alkaç

IMPNews - Türkiye’de; Kürd dili, tarihi ve kültürü üzerinde çalışan, Kürdçenin öğrenilmesini sağlayan birçok dernek, vakıf, grup bulunmaktadır. Bu yazıda, çalışmalarıyla dikkat çeken, kapatılan ve şu an aktif olan kurumlara yer verilmiştir.

İsmail Beşikçi Vakfı (İBV)

7 Ocak 2012 tarihinde kuruluşu ilan edilen İsmail Beşikçi Vakfı’nın 23 Kasım 2014 tarihinde Diyarbakır, 25 Kasım 2015 tarihinde ise Hewler şubesi açılmıştır. Vakıf; ‘Yaşamı bilim ve ifade özgürlüğü mücadelesi içinde geçmiş olan İsmail Beşikçi’nin düşüncesi, hafızası ve eserleri çerçevesinde oluşturulan Vakıf; bilimsel, kültürel ve sosyal alanlarda çalışmalar yapmayı, yayınlamayı ve bu alanlardaki çalışmaları desteklemeyi amaçlanmaktadır.’

Vakıf tarafından birçok sempozyum, konferans, panel, söyleyişi etkinlikleri düzenlenmektedir. Vakfın iki yılda bir düzenlediği “Kürd Çalışmaları Konferansı” bunların en bilinenlerindendir. 25 Mayıs 2013 tarihinde birincisi, 7-8 Haziran 2014 tarihinde ikincisi, 30 Nisan 2016 tarihinde de üçüncüsü düzenlenen konferansların sunumları kitap halinde yayınlanmaktadır. Konferanslarda; Prof. Dr. Hamit Bozarslan, Yrd. Doç. Janet Klein, Yrd. Doç. Dr. Seda Altuğ, Yrd. Doç. Dr. Yavuz Aykan, Zozan Pehlivan, Yrd. Doç. Dr. Hişyar Özsoy, Onur Günay, Ramazan Alan, Yrd. Doç. Dr. Engin Sustam, Dr. Naif Bezwan, Dr. Derya Bayır, Yrd. Doç. Dr. Metin Atmaca, Yrd. Doç. Dr. Zeynep Türkyılmaz, Dr. Uğur Bahadır, Alexandra Xanthaki, Yrd. Doç. Dr. Elçin Aktoprak, Yrd. Doç. Dr. Çetin Gürer gibi önemli şahsiyetler konuşmacı olarak yer almıştır. 12 Aralık 2014 tarihinde, Henrich Böll Sitiftung Derneği Türkiye Temsilciği, Açık Toplum Vakfı ve DİSA ile ortaklaşa ‘Savaştan Barışa, Çatışmadan Çözüme’ konferansı; 8 Kasım 2014 tarihinde ‘Batı Kürdistan Tarihi ve Arap Kemerleri’ paneli; 25 Kasım 2014 tarihinde ‘1915, Diyarbakır ve Kürdler Sempozyumu’; 4 Nisan 2015 tarihinde ‘Kürd Medreselerinin Düşünsel Çerçevesi ve Kaynakları’ adlı panel gerçekleştirilen diğer etkinliklerden sadece birkaçıdır.

İsmail Beşikci Vakfı ve Kürd Tarihi Dergisi’nin ortaklaşa düzenledikleri “Kürd Tarihi Semineri”nin ilki 16 Kasım 2013 tarihinde, Tahran Üniversitesi’nden Dr. Esmail Shams’in katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Seminerde, “Kürd Tarihi Seminerleri: İran Arşivlerinde Kürdler ve Kürdistan” konusu ele alınmıştır.

28 Aralık 2013 tarihinde düzenlen seminere ise Doç. Dr. Bülent Bilmez, “Tarih Yazımında Dersim (1937-38)” konusunu konuşmuştur. 25 Ocak 2013 tarihinde yapılan “Aşiret Mektebi” seminerine de Alişan Akpınar yer almıştır. Toplum ve Kuram Dergisi ile ortaklaşa düzenlenen “Söyleşi”lerde ise “Açlık grevlerinden önce, açlık grevlerinden sonra; Kürd Meselesi üzerine (Nazan Ütündağ)”, “Çok kültürlü ırkçılığı ve Roboski Katliamı (Bülent Küçük)” konuları işlenmiştir.

Vakıf, İsmail Beşikçi’nin bütün kitaplarını Kürdçeye çevirip yayınlamaktadır. Ayrıca şu kitapları da Kürdolojiye armağan etmiştir: “Kürdlerin Tarihi-I,II (Bahoz Şavata)”, “Kürdlerin Silahsız Mücadelesi (Celal Temel)”, “Ferhenga Termên Fenî/Fen Terimleri Sözlüğü-Türkçe-Kürdçe-İngilizce (Prof. Dr. Bahattin Gümgüm)”, “Zarokên Bêziman (Azad Dildar)”, “Yazılar (Yılmaz Öztürk)”, “Yüz Yıllık Ah! Toplumsal Hafızanın İzinde 1915 Diyarbakır (Adnan Çelik, Namık Kemal Dinç)”, “1915 Diyarbekir ve Kürdler Sempozyumu”, “Aryan İnançları ve Rêya/Raa Heqîye (Selahattin Ali Arik)”, “Sorgu (Roşan Lezgîn)”, “Mehmed Mîhrî Hîlav û Kovara Kurdistan (Seîd Veroj)”, “Devletin İç Düşmanı Kürdler (Ruşen Arslan)”, “Dr. Şıvan/Dr. Sait Kırmızıtoprak (Selahattin Ali Arik)”, “Kürd Tarihinde Garzan ve Pencinarîler (Nezîrê Cibo, 2016)”, “Kimlik Tradejileri ve Derin Tabular-I- (Gênceddin Öner, 2016)”, “Ergani Tarihinin Saklı Sayfası Ermeniler (Müslüm Üzülmez, 2016.)”

Vakfın bünyesinde yer alan ve İsmail Beşikçi’nin 1950’lerden itibaren topladığı kaynaklara dayanan “İsmail Beşikçi Araştırma Kütüphanesi”nde 11.758 kitap;  800 farklı dergi; 92 farklı gazeteden oluşmuş 3000’e yakın ciltli gazete ve az miktarda nadir eser yer almaktadır. Kütüphanede Türkçe Kürdçe (Kurmanci/Zazakî), Türkçe, İngilizce, Farsça, Arapça, Almanca, Fransızca, Yunanca, Ermenice dillerinden birçok kategoride 20 bini aşkın eser araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Vakıf, kütüphanelerdeki kaynaklardan da yararlanarak, 5-10 akademisyenin istihdam edildiği “İsmail Beşikçi Sosyal Siyasal Bilimler Enstitüsü”nü kurmayı düşünmektedir.

Diyarbakır Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (DISA)

DISA, “Başta Kürd Meselesi olmak üzere, Türkiye’nin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel sorunlarına yönelik derinlikli ve ayrıntılı araştırma yapan bağımsız bir düşünce kuruluşu olarak”, Dilek Kurban, Fazıl Hüsnü Erdem, Galip Ensarioğlu, Meral Danış Beştaş, Mithat Sancar, Nurcan Baysal, Sertaç Bucak, Vahap Coşkun, Şerif Derince, Sezgin Tanrıkulu, Osman Kavala, Semahat Sevim Şar, Raif Türk, Necdet İpekyüz, Şemsa Özer ve Şah İsmail Bedirhanoğlu inisiyatifiyle 8 Mart 2010 tarihinde Diyarbakır’da kurulmuştur.

Bütün çalışmalarında; etnisite, din, dil, cinsiyet, cinsel yönelim ve diğer tüm farklılıkların barış içinde bir arada bulunmasını mümkün kılan eşitlikçi toplumsal bir yapının inşasına, demokrasinin güçlendirilmesine, özgürlüklerin geliştirilmesine, adaletin ve hukukun tesisine öncelikli olarak yer veren enstitünün; “Türkiye’de Eğitimde Anadilinin Kullanılması Sorunu ve Kürd Öğrencilerin Deneyimleri: Dil Sorunu (Vahap Coşkun, M. Şerif Derince,  Nesrin Uçarlar)”, “Aynı Evde Ayrı Diller (Handan Çağlayan)”, “Sözlü Çocuk Edebiyatıyla Okulöncesi Eğitime Doğru Bakur’un Sesi (Feridun Birgül,)”, “Hiçbir Şey Yerinde Değil (Nesrin Uçarlar, DİSA & İletişim Yayınları,)”, “Köy Kuruculuğu Sistemi (Şemsa Özer, Osman Aytar, Nesrin  Uçarlar)” adlarında “Araştırma Raporları”; “Anadili Temelli Çokdilli ve Çok Diyalektli Dinamik Eğitim:  Kürd Öğrencilerin Eğitiminde Kullanılabilecek Modeller I, (M. Şerif Derince)”, “Toplumsal Cinsiyet, Eğitim ve Anadil (M. Şerif Derince)” gibi analiz; ve M. Şerif Derince tarafından hazırlanan “Önce Anadili”, “Dil Eğitim Modelleri ve Ülke Örnekleri”, “Dilsel ve Kültürel Farklılıklar Açısından Öğretmen Yetiştirme”, “Ülkelerin Dil Planlaması ve Eğitim Politikaları: Eğitimde Çokdillilik”, “Tekdilliği Yeniden Düşünmek ve Çokdilliğin Geleceği”, “Çokdilliliğe Siyaset Penceresinden Bakmak” broşürlerinin yanında; “Kürd Meselesinin Çözümüne İlişkin Algılar, Aktörler ve Süreç”, “Anadilin Eğitimde Kullanılmasına İlişkin Önyargılar”, “TEPAV Anadilde Eğitim Modelleri” adlarında sunuları da bulunmaktadır.

DISA tarafında düzenlenen “Ortadoğu Seminerleri” dizisinde “Suriye’de Ayaklanma: Devlet, Toplum ve Siyaset (Seda Altuğ, 4 Ocak 2012, “Filistin Mülteci Kampları: Ortadoğu’da Ayaklanma, Direniş ve Mültecilik (Şenay Özden, 9 Mart 2012)”, “İran Teokratik Rejimine Karşı Demokratik Muhalefet ve Kürd Meselesi (Abbas Vali, 11 Mayıs 2012)”, “Irak’ı Yani Türkiye ve Kürdistan’ı Konuşmak (Cengiz Çandar, 15 Haziran 2012)”,  Ortadoğu’da Taşlar Yerinden Oynarken: Suriye, İran, Irak ve Türkiye (Cengiz Çandar & Abbas Vali, 24 Kasım 2012)başlıklı panellerle Suriye, İran, Irak ve Türkiye’deki gelişmeler değerlendirmiştir.

Dicle Toplumsal Araştırmalar Merkezi (DİTAM)

2010 yılında Diyarbakır’da kurulan enstitünün kurucuları arasında Diyarbakır’da kendi alalarında başarılı akademisyenler, iş adamları, dokturlar, gazeteciler ve eski milletvekilleri yer almaktadır. Merkez, “Diyarbakır’ın Siyasal, Ekonomik ve Sosyal sorunlarının tespitini ve bu tespitleri kamuoyuyla paylaşarak sorunların çözümüne katkı sağlayacak taraflara yardımcı olacak bilimsel verileri sunma” misyonuna sahiptir.

Yönetim kademelerinde Mehmet Kaya, Şeyhmus Diken, Sedat Yurttaş, Cihan İpek gibi şahsiyetlerin bulunduğu kurumda düzenlenen “Kırklar Meclisi” konuşmalarına Mustafa Balbay, Fehim Işık, Micheal Werz, Ruşen Çakır, Cengiz Çandar, Yasin Aktay, Fırat Anlı gibi tanınan insanlar da katılmıştır. “Tigris Diyalogları” kapsamında Selahaddin Demirtaş (Aralık-2013), Kemal Kılıçdaroğlu (Haziran-2014) ve Ekmeleddin İhsanoğlu ile güncel konular hakkında görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Kurum hazırladığı şu raporlar bulunmaktadır: “Diyarbakır’da Sağlık’ta Dil Sorunu (2012)”, “Diyarbakır İli Hammadde Potansiyeli Araştırması Analiz Raporu (2014)”, “Erken Evliliklerin Toplumsal Meşruiyeti: Nitel Bir Çalışma”,  “Yerel ve Bölgesel Kalkınmada Teşvik ve Kredilerin Etkisi: Diyarbakır Örneği (2012)”.

Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu

Gruba ait “Bitlisname”  isimli sitenin, “Amacımız” bölümünde şu ifadelere yer verilmiştir: Bitlis, Kürd ve Kurdistan ile ilgili bilimsel ve kültürel çalışmalar için ortak akademik bir alan oluşturmak, bu yöndeki çalışmaların ortaya çıkarılması, tanıtılması ve motive ve teşvik edilmesi için düzenli bir çalışma yürütmek, bu yönde özgür ve kaliteli bir platform oluşturmaktır.”

Grup, yukarıda alıntıladığımız hedefleri yerine getirmek için; 26-28 Haziran 2014 tarihinde birinci, 26-27 Mart 2016 tarihinde ikinci, 26-28 Ağustos 2016 tarihinde de üçüncü “Uluslararası Bitlis Sempozyumu”nu organize etmiştir (üçüncü konferans, OHAL’den dolayı gerçekleştirilmemiştir.) Düzenlenen ilk sempozyumda; Prof. Dr. Kadri Yıldırım,  Prof. Dr. Ahmet Özer, Doç. Dr. İsmail Beşikçi, Yrd. Doç. Dr. Veysel Gürhan, Dr. Saman Hisên Ehmed, Doç. Dr. Abdurrahman Adak, Xalid Sadini, Ayhan Geverî, Yrd. Doç. Dr. Bülent Akot, M. Malmîsanij, As. Prof. Yaşar Abdülselamoğlu, Dr. Michiel Leezenberg, Dr. Haidar Lashkary, Yrd. Doç. Dr. Mehmet Behzat Ekinci, Ziya Avcı, Sedat Ulugana, Haydar Işık,  Nimetullah Atal, Yrd. Doç. Dr. Ercan Çağlayan, Şehmus Diken, Nurcan Baysal, Baran Zeydan, Nevzat Anuk, Dilbêzarê Bêkes, Atilla Barışer, Eşref Irgat, Şakir Epözdemir gibi isimler yer almıştır. Sempozyuma sunulan bildiriler daha sonra kitap halinde yayınlanmıştır (Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu; ‘I.Uluslararası Bitlis Sempoyumu’, Baskı: Berdan Matbaası, 576 sayfa)’.

“Bitlisname” sitesinde Kürd tarihinin az bilinen veya hiç bilinmeyen konularda yazılar yayınlanmaktadır. Ayrıca grubun, “Bitlisname” isimli bir derginin hazırlıklarına da devam etmektedir.

Zan Sosyal Siyasal ve İktisadi Araştırmalar Enstitüsü

“Sosyal bilimler çatısı altında toplanan çeşitli disiplinlere ve oluşumlara yer vermeyi amaçlayan çalışmaları yürütmek amacıyla” kurulan ZAN, 18 Ekim 2014 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak vakıf statüsüne kavuşmuş, İstanbul’dan sonra, 28 Şubat 2015 tarihinde Diyarbakır’da da şubesini açmıştır.

“Türkiye akademi camiasında yeterince işlenmemiş veya yanlış bir bilinçle analiz edilmiş konu ve yaklaşımları ele alacak interaktif ve katılımcı bir eğitim alanı yaratmak, herhangi bir sebepten ötürü üniversitede barınamamış ya da istediği çalışmaları yapamamış araştırmacıların ve araştırmacı adaylarının çalışmalarına (talepleri doğrultusunda tezlerine) merkez olarak danışmanlık yapmak amacı ile seminerler düzenlemektedir.”

Enstitü’nün 2009’dan beri devam eden ve şimdiye kadar 11 sayısı (Bahar-2016) yayınlanan “Toplum ve Kuram” dergisinde, Kürdolojinin bakir alanlarında ufuk açıcı yazılara yer verilmektedir. Dergide; Serhat Arlan, Engin Sustam, Ayhan Işık, Ahmet Hamdi Akkaya, Sibel Öz, Gülistan Yarkın, Rûken Alp, Joost Jongerden, Marlies Casier, Nic Walker, Kariane Westrheim, Adnan Çelik, Mehmet Şerif Derince, Welat Zeydanlıoğlu, Yener Koç, Ronayi Önen, Namık Kemal Dinç, Selin Pelek, Serhat Bozkurt, Mesut Serfiraz, Nazan Üstündağ, Salih Akın, Sidar Bayram, Delal Aydın, Dara Elhüseyni gibi genç kürdologların yazıları; Ragıp Duran, Büşra Ersanlı, Nesrin Uçarlar, İsmet Akça, Zeynep Gambetti, Osman Özçlik, Emine Ayna, Arsen Yarman ve Handan Çağlayan gibi şahıslarla yapılan röportajlar yer almıştır.

Vate Çalışma Grubu

1996 yılında Stockholm’de, aralarında Malmisanij, Munzur Çem, J, İhsan Espar, Haydar Diljen, Mehmet Uzun’nun da yer aldığı, Zazaca yazan birkaç entelektüelin bir araya gelmesiyle oluşan Vate Grubu, Zazaca’nın standartlaşması için çalışmaktadır. Vate Çalışma Grubu, Zazaca’yı yaşatmak, anadil eğitimine uygun gramer yapısını tespit etmek ve böylece yok olmak tehlikesini bertaraf etme gayretiyle çalışmaktadır. Grubun tespit ettiği kurallar, Zazaca yazanların % 80’i tarafından benimsenmiştir.

Grup, şimdiye kadar 49 sayı (1997-2016) çıkan “Vate/Söz”, 14 sayı çıkan (2011-2015) “Şewçıla” dergileri ile 15 günde bir yayınlan ve 89. sayısı çıkmış olan NewePel (2011-2016,) gazetesine de ev sahipliği yapmaktadır.

2003 yılında kurulan Vate Yayınevi tarafından şimdiye kadar 87 (Zazaca:56, Kurmanci:6, Türkçe:25) kitap yayınlanmıştır. Grubun, her yeni basımda kelime sayısını artırdığı “Ferhengê Kırmanckî (Zazakî)-Tırkî/Kırmancca (Zazaca)-Türkçe Sözlük”, “Türkçe-Kırmancca (Zazaca) Sözlük/Ferhengê-Tırkî-Kırmanckî (Zazakî)” isimli sözlük çalışmaları en dikkat çeken kitaplar arasında yer almaktadır.

1996-2015 yılları arasında düzenlenen 27 çalıştayda Zazaca sözcüklerin derlenip düzenlenmesi ve yazı dili için standardize edilmesi çalışmaları yürütülmüştür. Çalıştaylar sonucunda 50.000 kelimelik genişetilmiş sözlük hazırlanmıştır (5. Baskı).

Uluslararası Kültürel Araştırmalar Merkezi (UKAM)

2012 yılında İstanbul’da kurulan, UKAM’ın söyleşi ve raporları oldukça önemlidir. ‘Alevilik Söyleşileri’ serisinde Cafer Solgun, Necdet Subaşı, Murat Aksoy, Ali Yaman, Talha Köse, Doğan Bermek, Bedriye Poyraz, Reha Çamuroğlu, Rıza Yıldırım; ‘Çözüm Süreci Söyleşileri’ serisinde de Mehmet Akif Okur, Welat Zeydanlıoğlu, Muhsin Kızılkaya, Orhan Mirdoğlu, Fuat Keyman, Özge Genç, Emine Uçak Erdoğan, Cemal Uşak, Nil Mutluer, Vahap Coşkun, Ufuk Uras, Bekir Ağırdır, Ümit Fırat, Mesut Yeğen gibi alanında uzman kişilerle söyleşiler gerçekleştirilmiştir.

UKAM’ın şu raporları da bulunmaktadır: ‘Osmanlı Dönemi Kürd Basın Tarihi’, ‘Kürdlerde Dini Yaşam: Diyarbakır Örneği’, ‘Akil İnsnalar Raporları’, ‘Türkiye’de Anadilde Eğitim Sorunu: Zorluklar, Deneyimler ve İki Dilli Eğitim Modeli Önerileri’, ‘Suriye Kürdleri’, ‘Grafiklerle Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Bölgesel Kompozisyonu’, ‘Farklılıkların Temsili Bakımından Seçim Sistemleri ve Baraj Uygulamaları’, ‘Çözüm Sürecinin Değerlendirilmesi’, ‘Ulusalötesi Milliyetçilik Bağlamında Avrupa Kürd Diasporası’, ‘Kürd Sorunu ve Algı Araştırması’, ‘Uluslararası Medyada Kürd Sorunu’, ‘UAKM Portre: Ahmedê Xanî’. Ayrıca UKAM bünyesinde İngilizce olarak yayınlanan ‘Journal of Ethnic & Cultural Studies’ isimli derginin şimdiye kadar 3 sayısı yayınlanmıştır.

Kürd Kültür ve Araştırma Vakfı (KÜRD-KAV)

Kürd Kültür ve Araştırma Vakfı, resmî olarak 1996 yılında kurulmuştur. Başkanlığını, Fisun Parlak Kılıçkap sürdürmektedir. Vakfın çalışmaları arasında Kürdçe (Kurmancî, Zazakî) kurslar da yer almaktadır. Vakıfta, her hafta Perşembe günü de Kürd tarihi üzerine söyleşiler yapılmaktadır. Hiçbir gruba ve partiye bağlı olmayan vakfın maddî sıkıntıları hala aşılmış değildir.

Dernek tarafından Kürdçe kurslar düzenlenmektedir. ‘Ciwanên Kurd Tarih Akademisi’ başlığıyla gençlerin konuşmacı olarak yer aldığı etkinlikler yapılmaktadır.

Çira Kültür ve Sanat Derneği

2005 yılında Diyarbakır’da açılan Çira Kültür ve Sanat Derneği; dil, edebiyat, sanat, kültür gibi konularda birçok etkinliğe imza atmıştır. 7 Temmuz 2007 tarihinde derneğin düzenlemiş olduğu seminerde, Xelîl Duhokî Kürd edebiyatının durumunu, Kürdçenin lehçelerini, Kürdçenin sorunlarını konuşmuştur. 2012 tarihinde Eskerê Boyîk de ‘Li Sovyeta Berê Edebiyata Kurdî (16/12/2012)’ isimli konferansta, SSCB dönemi Kürd edebiyatını anlatmıştır. 2013 tarihinde  Dünya Anadili Günü dolayısıyla konferans düzenlemiştir.

Konferansta Kadri Yıldırım ve Roşan Lezgin konuşmacı olarak yer almıştır. Ayrıca Eskerê Boyîk’in ‘Di Wejeya Kurdî de Şopên Ezdayetiyê (24/03/2013)’ isimli konferansı 2013’te gerçekleştirilmiştir.

Derneğin ayrıca bir Kürd Kültür Arşivi projesi bulunmaktadır. Dernekte, Kürdçenin lehçelerinde ayrıca; klarnet, gitar, bağlama, ud, ebru, folklor kursları düzenlenmektedir.

HÊVÎ (Komeleya Perwerde û Piştevanî/Eğitim ve Dayanışma Derneği)

Ankara’da kurulan ‘Hêvî’, 1912 yılında İstanbul’da kurulmuş olan ‘Hêvî’ cemiyetinden ismini almıştır. Derneğin başkanlığını Nurcan Aktay sürdürmektedir. İdarî yöneticiler tarafından dernek isminin Türkçe olması gerektiği belirtilmiştir. Dernekte konferanslar düzenlenmekte, Kürdçe ve diğer dillerde kurslar verilmektedir.

Ahmedê Xanî Akademisi

21 Şubat 2012 tarihinde  Diyarbakır’da açılmıştır. Akademi, temel amaç olarak Kürd dilinin yaşatılmasını görmektedir. Bu doğruştuda hem öğrencilere, hem de öğretmenlere yönelik Kürdçe kursların düzenlenmektedir. Ayrıca akademi, Kürdçe eğitim materyallerini de hazırlamıştır. Akademinin dil, tarih ve edebiyat ağırlıklı iki aylık dergi yayınlama niyeti bulunmaktadır.

Dicle Fırat Kültür ve Sanat Merkezi (Kapatıldı)

Diyarbakır’da 2008 yılında kurulan Dicle Fırat Kültür ve Sanat Merkezi tarafından ilk sayısı 2010 yılında yayınlanan ve şimdiye kadar 15 sayısı çıkan (Bahar-2016) Kürdçe ‘Rewşen’ dergisi bulunmaktadır.

Navenda Çanda Mezopotamya/Mezopotamya Kültür Merkezi (Kapatıldı)

1991 yılında İstanbul’da kurulan ‘Navenda Çanda Mezopotamya/Mezopotamya Kültür Merkezi’, hem genç yazarların, aktörlerin, şarkıcıların ve sinemacıların yetişmesine hem de Rewşen (1990-1996), Jiyana Rewşen (1996, 52 s.), Rewşen-Name (2003, 3 s.) dergileriyle Kürdolojinin kamusal alanda görünürlüğüne hizmet etmiştir.

Ankara Kürd Demokrasi-Kültür ve Dayanışma Derneği (Kürd-Der, Kapatıldı)

19 kişiden oluşan bir ekip tarafından 07/07/2004 tarihinde Ankara kurulan “Kurd-Der” aynı zamanda Türkiye’de “Kürd” ismiyle açılan ilk dernek özelliğine de sahiptir. Kürdler üzerindeki “80 yıllık inkâr ve asimilasyon politikalarının verdiği tahribatı” azaltmaya, Kürdlerin “binlerce yıllık güçlü tarihini” tekrardan hatırlatmaya niyetli olan Kurd-Der, “Kürd dilini, tarihini, gelenek ve göreneklerini geliştirmek ve korumak amacıyla kurulmuştur”. Kendisini, “Bağımsız, demokratik, hiçbir siyasi ve ideolojik kuruluşa bağlı olmayan tamamen Kürdî saiklerle hareket eden” bir oluşum olarak tarif etmiştir. Derneği kısa ve uzun vadede projelerden birkaçı şu şekildedir:

  • Kürd demografisinin değiştirilmesini belgelemek amacı ile projeler geliştirmek ve araştırmalar yapmak,
  • Kürdçe dersler vermek ve kurslar açmak,
  • Kürd tarihi, coğrafyası, geçmiş ayaklanmalar, kültür, sanat ve edebiyat üzerine panel, konferans ve seminerler düzenlemek,
  • Ankara’da Kürd öğrenci birimleri kurup, barınma, burs vs. sorunları çözmede yardımcı olmak,
  • Orta Anadolu’da yaşayan yerleşik Kürd topluğu ile ilgili araştırmalar yapmak ve bu konuda bir harita çalışması yapmak,
  • Geniş bir Kürd bilgi bankasının oluşturulması.

Yılda yaklaşık 500 kişiye Kurdî’nin Kurmancî, Dimilkî ve Soranî lehçelerinde atölye çalışması olarak eğitim imkanı sunmaktadır.

(A.T.K)

YORUMLAR (0 Yorum)

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir.
Yazılanlardan imp-news sorumlu tutulamaz